Posted on

සංගීතය සහ සිනමාව අතර ඇති මූලිකම සම්බන්ධය වන්නේ, භාවිතාවන සංගීතය මගින් රූපයට ආවේණික තත්වයන් නිර්මාණය කිරීම සහ රූපය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමයි. වාණිජ සිනමාව, ජනප්‍රිය සිනමාව සහ කලාත්මක සිනමාව යන කුමන ශානරය කදී වුවද සංගීතය, සිනමාවේ ව්‍යවහාරික භාවිතයක් බවට පත්වේ. ගායනය, තනුව සහ පද රචනය ඇතුළුව චිත්‍රපට ගීතය මෙන්ම පසුබිම් සංගීතයද චිත්‍රපටයක අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් බවට පත් වනුයේ එහි පිටපත මගින් අපේක්ෂිත සංසිද්ධීන් තීව්‍ර කිරීම සඳහාය.උපභාෂාවෙන් හැඳින්වෙන්නේ “සිනමාරූපීකරණය”(Picturisation)යනුවෙනි. චිත්‍රපටයේ රූපය සහ සංගීතය සමමුහුර්ත කිරීම එක්තරා ආකාරයකට සියුම් අභියෝගයකි. සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයාගේ සිට ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක් ඔස්සේ පසුබිම් ගායකයා (Play back singer) දක්වා අවසන් සංගීත නිර්මාණය තෙක් ඉහළ තලයේ වෘත්තිමය තත්ත්වයක්සිනමාකර්මාන්තය තුළ පැවතීම කාලයක් තිස්සේ පරිණාමය වන සිනමා සංගීතයේ ඉදිරිගාමිත්වයයි.



ධෝර්(Dor)චිත්‍රපටය එවැනි සාර්ථක සංගීත නිර්මාණයන් සහිත සිනමාපටයකි.  2006 වර්ෂයේදී තිරගත වූ මෙම චිත්‍රපටය නාගේශ් කුකුනූර් (Nagesh Kukunoor) විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලදී.  චිත්‍රපටිය සඳහා වන ප්‍රස්තුතය අතිශය ප්‍රබල මෙන්ම සංවේදී අවස්ථාවන් නිරූපණය කරන,කාන්තාවාදී අදහස් රැසක් ඉදිරිපත් වන චිත්‍රපටයකි. චිත්‍රපටයට පාදකවී ඇත්තේ සංස්කෘතිකමය සහ භූගෝලීම ය වශයෙන් අතිශය වෙනස් ඉන්දීය සමාජ රටාවන් දෙකක නව විවාහක කාන්තාවන් දෙදෙනකු එක්ව මුහුණ දෙන අනපේක්ෂිත සංසිද්ධියකි.චිත්‍රපටයේ කතාවෙහි දිගහැරුම, ආදරය හා ස්වාමි භක්තිය මුදුන් පමුණුවා ගත් කාන්තාවන් දෙදෙනෙකුගේ විවාහයෙන් පසුව විදෙස්ගත වූ තම ස්වාමි පුරුෂයන් නැවත ඔවුන් වෙත පැමිණෙන තෙක් බලා සිටින්නන් ගේ අනපේක්ෂිත ඛේදවාචකයක් හුවා දක්වන්නකි. සීනත් (seenath), හිමාචල් ප්‍රදේශයේ  මුස්ලිම් කාන්තාවකි.මීරා (Meera) රාජස්ථාන් හි සාම්ප්‍රදායික කාන්තාවකි. එය භූගෝලීය වශයෙන් හා ආර්ථිකමය වශයෙන් අතිශය දුෂ්කර බවත් එහි අවම වශයෙන් පණිවිඩ හුවමාරු ක්‍රම පවා මූලික අවධිය නියෝජනය කරන කාල වපසරියක් බව පෙනේ.  එකිනෙකා කෙරෙහි අවම වූ අවබෝධයකින් සහ සිදුවන දේ පිළිබඳ අවම දැනුවත් භාවයකින් යුතුව ඔවුන් තම ස්වාමියන් ගෙන් වෙන්ව සිටියි. මේ කාලය තුළ අනපේක්ෂිත ආකාරයෙන් මීරා වැන්දඹුවක් බවට පත්වෙයි.  සීනත්ගේ සැමියාගේ ජීවිතය, මීරාගේ තීරණය මත රඳා පවතින්නේ අද්විතීය මිත්‍රත්වය තීරණාත්මක ලෙස ප්‍රශ්න  කරමිනි.



ජීවිතයක අමාරුම කාලයක් ගෙවා දමමින් සිටින අවස්ථාවක අනපේක්ෂිත ලෙස එහි ගැළවුම්කරු කුමන හෝ වේශයකින් පැමිණීම අපේක්ෂා කළ හැකි ද? විටෙක එය මුදල් විය හැකිය, විටෙක පෙර නොවූ විරූ සතුටක් විය හැකිය, විටෙක මිතුරෙකු ලෙස එය පැමිණිය හැකිය. මෙම චිත්‍රපටයේ මා ලත් ප්‍රියජනක ම සහ අතිශයින් සිත් ඇදගන්නා සුළු චරිතය“බේරුපියා”(Behrupiya) ය.මෙම වචනය මින් පෙර ගීත කිහිපයකම අසා තිබුණ ද එය නියෝජනය කරන සංස්කෘතික පුද්ගලයා පිළිබඳ මෙහි සටහනක් තැබීමට කැමැත්තෙමි. බේරුපියා නොහොත් බහුරූපියා කිවහොත් ඔබට වචනාර්ථයෙන් යම් අදහසක් ගත හැකිය. බහුරූපී එනම් වේශයන් කිහිපයක් ගනු ලබන තැනැත්තා. භේරුපියා යනු ඉන්දියාවේ, නේපාලයෙ සහ බංගලාදේශයේ එක්තරා සම්ප්‍රදායික රංග කලාවේ කැපීපෙනෙන ශිල්පීන් විශේෂයකි. කලාවෙහි ජනප්‍රියත්වය මෙන්ම වෘත්තීයමය අවකාශ ගොඩනැගෙන වර්තමාන තත්ත්වය වුවද දරිද්‍රතාවය පමණක් උරුම කරගත් බේරුපියා ශිල්පීන් පොලිස් භටයකු පූජකයෙකු හෝ වෙන යම් චරිතයක් ලෙස සැරසී විවාහ මංගල්‍යයකට හෝ වෙනත් උත්සව වලට නාට්‍යමය ලෙස පිවිසීම හා එහි කලබලයක් ඇති කිරීම මගින් රැඳී සිටින්නන්ට  රස වින්දනාත්මක අත්දැකීමක් ඇති කිරීම ඔවුන්ගේ කාර්යය යි. රසවින්දනය යනු මෙම සිද්ධියේ අතිශය අවසාන මොහොතේ සිදුවීමට නම් ඔවුන් විසින් මෙකී අවස්ථාව යථාරූපීකරණය කිරීමේ දක්ෂතාවය තිබිය යුතුය. සම්මතයට අනුව ඔවුන්ගේ ව්‍යාජ අනන්‍යතාවය යථාර්තවාදීව ඒත්තු ගැන්වීමට සමත් වීම ඔවුන්ගේ ජීවනෝපාය බවට පත්වේ. මෙවැනි චරිතයක් අතිශය සමීප මිතුරකු ලෙස චිත්‍රපටය පුරාවට සීනත් හට තමන්ගේ අභිප්‍රාය වෙත රැගෙන යාමට අවශ්‍ය උදවු සපයයි.



ධෝර්’ චිත්‍රපටයේ සංගීත නිර්මාණයන් සහ එහි ඉන්දීය සංගීතයේ ඇති ශානරීය ලක්ෂණ


චිත්‍රපටයේ සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරුන් වන්නේ සලීම්මර්චන්ට් (Salim merchant) සහ සුලෙයිමන් මර්චන්ට් (Suleiman Merchant)ය. මොවුන් ඉන්දීය චිත්‍රපට සංගීතයේ ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකි. විශේෂයෙන්ම ක්‍රිශ්, රබ්නේ බනාදී ජෝඩි, ෆැෂන්, කුර්බාන්, ඩූම් වැනි බොලිවුඩ් වාණිජ චිත්‍රපට ගණනාවක සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සිදුකර ඇති අතර නිර්දේශිත ගණනාවකට සහ සම්මාන රැසක් හිමිකර ගත් සංගීත නිර්මාණ කරුවන් වේ. ධෝර් චිත්‍රපටයේ සංගීතය පිළිබඳ කතා කරන විට එහි සුවිශේෂිතා කිහිපයක් හඳුනාගත හැකිය. ඉන් පළමුවැන්න එහි ඇතුළත් ඇතැම් ගීත වල ඇති රාජස්ථානි සංගීතමය ලක්ෂණ සහ එයට පසුබිම් වන සංගීතයේ සාම්ප්‍රදායික වටිනාකමයි. ධෝර් චිත්‍රපටයේ “කේසරියා බාලම්”(KesariyaBalam) නමින් ඉතාමත් ප්‍රසිද්ධ රාජස්ථානයේ ගැමි ගීතයකි. එය පිළිබඳ පැරණිතම ජනප්‍රවාද වලට අනුව  පදම් ශ්‍රී සම්මානලාභී ජන ගායිකා “අල්ලා ජිලායිබායි” (Allah Jilaibai) විසින් මහාරාජා ගංගා සිං ගේ රාජ සභාවේ (Darbar )  ගායනා කරන ලද්දකි.   ජිලායි බායිමාන්ඩ්, තුම්රි, ඛ‍යාල්, දාදරා වැනි ගායන ශෛලීන්ගෙන්ද පරිණත වූ තැනැත්තියකි.කේසරියා බාලම්ගීතය සාම්ප්‍රදායිකව රාජස්ථානයේ රාජ්පුත් යුධ සෙබළුන් ගේ බිරින්දෑවරු විසින් යුද පිටියට ගොස් ආපසු පැමිණෙන තම විරු සැමියන්  පිළිගැනීමටද ගායනා කරනු ලැබූවකි. මෙම ගීතයේ “බාලම්”යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ පෙම්වතා වන අතර ඔහු රාජ්පුත් කෙනකු බවට වෙන් කර හඳුනා ගනු ලබන්නේ “කේසරියා” යන පදය මෙහිදී භාවිතා කිරීමෙනි. කේසරියා යනු ධෛර්යය යන්නයි.  රාජස්තාන්, යුධ පිටියේ නිර්භීතකම සහ ධෛර්යය සඳහා ප්‍රසිද්ධය. එය රාජ්පුත් පාලකයන්ගේ අභිමානයයි. යුද්ධයට ගොස් පැමිණෙන රණශූරයන්ට ආරාධනා කිරීමක් මෙහිදී සිදුවෙයි. චිත්‍රපටයේ කතාව සිනමාරූපීව ඉදිරිපත් කිරීම මෙන්ම සැමියන්ගේ පැමිණීම අපේක්ෂා කරන බිරින්දෑවරු දෙදෙනාගෙන් නිරූපිත අවස්ථාවත් ඉහත ගීතයෙන් නිරූපිත අවස්ථාවත් හා සමපාත වීම චිත්‍රපටයේ සංගීතයේ සුවිශේෂිත්වය පෙන්නුම් කරයි.



ඉන්දීය සංගීතයේ සුවිශේෂීත්වය වන්නේ, එය ශානරීය වශයෙන් ව්‍යුහගත ව ඇත්තේ බහුවිධ සමාජ ස්ථරයන් හා සමාජ කණ්ඩායම් වල ප්‍රතිබිම්බයක් වශයෙන් වීමයි. එකී ජන සමූහයන්ගේ විවිධත්වය එක් ප්‍රාන්තයකින් තවත් ප්‍රාන්තයකට භූගෝලීය වශයෙන් මෙන්ම සංස්කෘතිකමය වශයෙන් හා ආගමික වශයෙන් ද බල පවත්වනු ලබන කාරණයකි. එපමණක් නොව ඉන්දියාව භාෂා රැසක මූල ගෘහයක් වන බැවින් වාග්විද්‍යානුකූලව ද සංගීතයෙහි විවිධත්වයක් දැකිය හැකිය. මෙම චිත්‍රපටයේ ඇතැම් ගීත ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතයත් රාජස්ථානයේ ජන සංගීතමය ලක්ෂණත් සියුම් ව යොදා ගනිමින් ඇතැම් සිද්ධීන් අතිශය සමීපමය අත්දැකීම් බවට පත් කරයි. චිත්‍රපටයේ පසුබිම් සංගීතය ද එම ලක්ෂණ පවත්වාගනිමින් නිර්මාණය කිරීම ම මෙහි ඇති  සුවිශේෂිත්වයයි.

සමස්ත චිත්‍රපටයේම ඇති සෑම රූප රාමුවක්ම අලුත් අත්දැකීමකි. බොහෝ අවස්ථාවන්වල දී  ඉන්දීය සමාජය විසින්ම ඔවුන්ව ප්‍රශ්න කරනු ලබයි. ඉන්දීය සිනමාව ද එවැන්නකි.  එහි එක් තැනෙක කියවෙන්නේ පිරිමියෙකුගේ විවාහක කාලය තුළදී ඔහුගේ  බිරිඳ මිය යෑමෙන් පසුව වෙනත් ස්ත්‍රියක් විවාහ කර ගත හැකි බවත්, කාන්තාවක් නම් ස්වාමියා මළ පසු ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය ඒ වෙනුවෙන්ම කැප වෙමින් අප්‍රකාශිත ව ගත කිරීමට  සිදුවන බවයි. චිත්‍රපටය තුළ දී එකී ඛේදජනක අවස්ථාවන් සඳහා කාන්තාවකට තමන්ට අයිති ජීවිතය රිසිසේ විඳීමට අවශ්‍ය ශක්තිය මෙහි එන චරිත හරහා ඉදිරිපත් කරයි. ධෝර් චිත්‍රපටයේ සිනමාත්මක අත්දැකීම මෙන්ම සංගීතමය අත්දැකීම සඳහා ඉහතින් වූ වීඩියෝ පට ඔබට උදව්වක් වේවි.


1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 3.00 out of 5)
Loading...
Nilu Dilhani

Reply | ඔබේ අදහස්